Uitspraak bodemprocedure lachgas: risico’s en kosten voor gemeenten blijven onverminderd groot

De rechtbank Den Haag heeft uitspraak gedaan in de bodemprocedure over de gevolgen van het lachgasverbod. De rechter wijst de vorderingen af en oordeelt dat de Staat niet onrechtmatig heeft gehandeld door het verbod in te voeren en de gevolgen hiervan niet kon voorzien.
Tegelijkertijd stelt de rechtbank vast dat de aanwezigheid van lachgascilinders in het afval een groot maatschappelijk probleem vormt, dat leidt tot aanzienlijke veiligheidsrisico’s en hoge kosten voor afvalinzameling en -verwerking. Die kosten worden door de rechter geschat op tientallen miljoenen euro’s per jaar.

Sinds de invoering van het lachgasverbod per 1 januari 2023 belanden grote aantallen gebruikte lachgascilinders in het huishoudelijk afval, op milieustraten en in de openbare ruimte. Deze cilinders kunnen – onder de verkeerde omstandigheden – ontploffen en vormen een veiligheidsrisico voor onze medewerkers in de sector. Bovendien veroorzaken de cilinders voor miljoenen euro aan schade aan verwerkingsinstallaties. Daarnaast brengen de inzameling, opslag en verwerking van de cilinders structureel hoge extra kosten met zich mee voor gemeenten.
In de procedure hebben gemeenten en publieke afvalbedrijven aangevoerd dat deze problemen direct samenhangen met de invoering van het lachgasverbod en dat bij de totstandkoming van dit verbod onvoldoende rekening is gehouden met de gevolgen voor de afvalketen. De rechtbank volgt dit standpunt niet en oordeelt dat de schade niet voor rekening van de Staat komt.

Ralph Peters, woordvoerder van de NVRD: “Wij vinden deze uitspraak teleurstellend. Voor onze medewerkers verandert er niets: zij lopen dagelijks veiligheidsrisico’s door ontploffende lachgascilinders in het afval. Ook blijven gemeenten met de hoge kosten zitten, wat uiteindelijk bij de inwoner terecht komt. Met dit vonnis zijn we helaas geen stap dichter bij een oplossing voor dit nijpende probleem gekomen.”

Nu financiële compensatie uitblijft, betekent dit dat gemeenten deze kosten moeten blijven opvangen binnen hun eigen begroting. De NVRD blijft zich samen met haar leden inzetten voor structurele oplossingen, gericht op veiligheid in de afvalketen en het voorkomen dat lachgascilinders in het afval terechtkomen. Daarbij wordt ook gekeken naar Europese ontwikkelingen, nu steeds meer landen maatregelen nemen tegen recreatief gebruik van lachgas. Elke cilinder die niet in het afval belandt, is winst voor de veiligheid.